Đông y nhìn nhận về bệnh viêm ruột thừa

1. Quan niệm Đông y

Trong y học hiện đại, viêm ruột thừa là tình trạng ruột thừa bị tắc nghẽn, nhiễm khuẩn gây viêm cấp tính, cần phẫu thuật cắt bỏ kịp thời để tránh biến chứng vỡ ruột thừa, viêm phúc mạc.

Theo Đông y, viêm ruột thừa được xếp vào nhóm chứng “trường ung” (ung nhọt trong ruột) hoặc “phúc thống” (đau bụng). Bệnh hình thành do:

• Thấp nhiệt tích trệ ở trường vị → làm khí cơ ứ trệ, độc tà kết tụ.

• Tích trệ thức ăn → gây nhiệt độc, sưng đau vùng hố chậu phải.

• Khí huyết ứ trệ → làm tắc nghẽn, đau cố định, có thể hóa mủ.

2. Triệu chứng Đông y mô tả

• Đau bụng bắt đầu quanh rốn, sau đó khu trú ở vùng hố chậu phải.

• Đau tăng dần, có thể kèm sốt, táo bón hoặc tiêu chảy.

• Lưỡi đỏ, rêu vàng dày, mạch sác (nhanh).

• Trường hợp nặng có thể sốt cao, bụng cứng, đau dữ dội.

3. Các phép trị trong Đông y

• Thanh nhiệt giải độc, hoạt huyết tiêu viêm.

• Thông phủ, tán kết.

• Tùy giai đoạn bệnh mà điều trị khác nhau.

4. Một số bài thuốc tham khảo trong sách cổ

a) Viêm ruột thừa giai đoạn đầu (thấp nhiệt tích trệ)

• Bài thuốc: Kim ngân hoa 12g, Liên kiều 10g, Hoàng liên 8g, Đại hoàng 6g, Mẫu đơn bì 8g.

• Công dụng: Thanh nhiệt giải độc, tả hạ thông phủ, giảm đau bụng.

b) Khi bụng đau nhiều, có dấu hiệu hóa mủ

• Bài thuốc: Kim ngân hoa 12g, Bồ công anh 12g, Hoàng bá 10g, Đan sâm 8g, Đào nhân 6g.

• Công dụng: Thanh nhiệt giải độc, hoạt huyết, tiêu viêm.

c) Thể khí trệ huyết ứ

• Bài thuốc: Đan sâm 10g, Xuyên khung 8g, Ngưu tất 8g, Chỉ thực 6g, Hồng hoa 6g.

• Công dụng: Hoạt huyết hóa ứ, giảm đau, tiêu viêm.

5. Lời khuyên phối hợp

• Đông y chủ yếu hỗ trợ giai đoạn sớm hoặc sau mổ để giảm viêm, tiêu độc, phục hồi sức khỏe.

• Khi có triệu chứng viêm ruột thừa cấp (đau bụng dữ dội, sốt, buồn nôn, bụng gồng cứng) → cần đến bệnh viện ngay để phẫu thuật, không nên tự ý uống thuốc kéo dài vì có thể nguy hiểm tính mạng.

• Sau phẫu thuật, có thể dùng bài thuốc bổ khí huyết, kiện tỳ vị để nhanh hồi phục.