Đông y nhìn nhận về bệnh rạn da
1. Khái niệm rạn da trong Đông y
Rạn da (thường xuất hiện khi mang thai, tăng cân nhanh, dậy thì…) là những vết nứt nhỏ trên da, ban đầu có màu đỏ tím, sau chuyển dần sang trắng ngà. Trong Đông y, tình trạng này được xếp vào chứng “bì phu tổn thương” – da và cân mạch bị tổn hại do khí huyết không điều hoà, da mất sự nuôi dưỡng, đàn hồi suy yếu.
2. Nguyên nhân theo Đông y
-
Khí huyết hư suy: Huyết không đủ để dưỡng bì, da khô mỏng, dễ nứt rạn.
-
Tỳ vị hư nhược: Ăn uống thất thường, vận hoá kém khiến cơ nhục không được nuôi dưỡng, da mất sức đàn hồi.
-
Thận tinh bất túc: Thận tàng tinh, tinh sinh huyết; phụ nữ mang thai, sau sinh hoặc tuổi dậy thì tiêu hao tinh huyết, thận khí hư làm da dễ tổn thương.
-
Khí trệ huyết ứ: Da bị kéo căng quá mức (mang thai, béo nhanh), khí huyết không lưu thông, sinh ra các vết rạn tím đỏ.
3. Nguyên tắc điều trị
-
Bổ khí dưỡng huyết để nuôi dưỡng bì phu.
-
Kiện tỳ, bổ thận nhằm tăng khả năng sinh tinh, sinh huyết.
-
Hoạt huyết, thông lạc để làm mờ vết rạn, phục hồi sự đàn hồi của da.
-
Dưỡng âm nhuận da giúp da mềm mại, ẩm mịn, hạn chế rạn mới.
4. Bài thuốc và phương pháp tham khảo
-
Thuốc uống (tùy thể bệnh):
-
Thể khí huyết hư: Dùng Thập toàn đại bổ gia giảm.
-
Thể thận hư: Dùng Lục vị địa hoàng hoàn hoặc Bát vị hoàn gia vị.
-
Thể huyết ứ: Dùng Huyết phủ trục ứ thang.
-
-
Thuốc ngoài:
-
Dùng dầu mè, dầu dừa, nhân sâm, ngọc trai nghiền… bôi ngoài để dưỡng da.
-
Ngâm rượu nghệ gừng bôi ngoài vùng rạn (phụ nữ sau sinh).
-
-
Châm cứu – xoa bóp: Kích thích huyệt Tỳ du, Thận du, Tam âm giao, Huyết hải để điều hoà khí huyết, kết hợp xoa bóp dầu ấm ở vùng rạn.
5. Dưỡng sinh và phòng ngừa
-
Ăn uống thanh đạm, nhiều rau xanh, trái cây, bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, C, E.
-
Giữ cân nặng ổn định, không tăng cân quá nhanh.
-
Xoa dầu dưỡng ẩm thường xuyên ở bụng, đùi, ngực trong thời kỳ mang thai hoặc tăng cân.
-
Luyện tập nhẹ nhàng: yoga, khí công, đi bộ để khí huyết lưu thông.
👉 Như vậy, Đông y coi rạn da là hệ quả của sự mất cân bằng khí huyết, thận tinh và công năng tỳ vị. Việc điều trị cần kết hợp nội dưỡng – ngoại trị – dưỡng sinh để da được nuôi dưỡng từ bên trong, đồng thời phục hồi độ đàn hồi bên ngoài.