SỰ CƯƠNG MÃNH MANG TÍNH NHU HOÀ –
🪴Fabre nói bọ ngựa là một sinh vật cổ xưa và vô cùng hoang dã. Những loài động vật độc ác đến đâu cũng hiếm khi ăn thịt đồng loại một cách sống sờ sờ, nhưng bọ ngựa lại là một loài côn trùng ăn thịt chính đồng loại của mình. Khi giao phối, con cái sẽ sống sờ sờ mà ăn con đực, bắt đầu từ phần đầu, ăn dần tới bụng, cuối cùng chỉ còn sót lại cánh và vài mảnh chân nhỏ, ngay cả phần đùi cũng bị gặm sạch. Con cái lớn hơn con đực, hơn nữa trước khi đẻ trứng, một con cái cần giao phối với nhiều con đực, mà cũng đồng thời ăn luôn nhiều con đực ấy.
🪴Có thành ngữ gọi là “bọ ngựa giơ tay chặn xe”, bọ ngựa có hai chiếc càng lớn như đao, khí lực rất mạnh, nhưng để chặn xe thì tất yếu là thất bại. Tuy vậy, điều này cho thấy bọ ngựa có dũng khí, là dũng khí của kẻ thất phu. Lại có câu “bọ ngựa bắt ve, chim sẻ rình sau”, bọ ngựa thân hình chẳng lớn hơn ve, mà dám vồ bắt, chứng tỏ nó là loài ăn thịt, có thể hàng phục những sinh vật to hơn mình. Còn việc “chim sẻ ở phía sau”, nên hiểu thế nào? Có phải bọ ngựa quá lơ đễnh nên không để ý? Chưa hẳn, có lẽ vì gan nó lớn, nhất tâm nhất ý bắt ve, không hề để tâm tới chim sẻ phía sau.
Loại tính chất dã man, cương mãnh ấy của bọ ngựa, thực ra là một loại khí chất sinh phát. Lắm khi, bản tính hoang dã lại là thứ đáng yêu. Con người bị văn minh thuần hóa quá mức, ngược lại lại đánh mất đi khí chất hoang sơ ấy điều này lại chẳng phải là tốt. Bản thân bọ ngựa có tính sinh phát; trứng lại là vật dùng để sinh sản đời sau, càng mang tính sinh phát mạnh mẽ; lại còn đẻ trứng trên cây dâu, hấp thu được khí sinh phát của dâu, thử nghĩ mà xem, khí sinh phát của nó hưng vượng đến mức nào.
🪴Bọ ngựa là loài sinh nhiều con, mỗi lần đẻ ra rất nhiều trứng. Tuy có một phần trứng bị côn trùng nhỏ khác ăn mất, nhưng số lượng trứng có thể nở thành bọ ngựa con vẫn rất lớn.
Bọ ngựa có màu xanh lục. Màu xanh ứng với Can, là biểu tượng của khí sinh phát và sự cương mãnh. Tỷ như thanh bì so với trần bì thì thanh bì có tính cương mãnh hơn, lực hành khí mạnh hơn, bởi vì thanh bì có màu xanh, nhập Can mà Can là tướng quân chi quan, chủ cương quyết, nên thường dùng để phá khí. Đợi đến khi quả quýt chuyển sang màu vàng, thì tính chất đã ôn hòa hơn, vì màu vàng thuộc Thổ, chủ trung hòa, cho nên được dùng để lý khí hóa đàm.
🪴Nhà côn trùng học người Pháp Fabre, trong tác phẩm nổi tiếng Ký sự côn trùng đã quan sát rất tỉ mỉ loài bọ ngựa này. Ông kể rằng: Sau khi giao phối khoảng hai ngày, bọ ngựa cái sẽ bò lên cành cây, chụm đầu xuống, rồi từ phần đuôi tiết ra một chất dịch. Mới tiết ra thì chất này chưa có bọt, nhưng khi gặp không khí thì bắt đầu sủi bọt, giống như loại keo phun nở dùng trong thi công xây dựng. Trứng bọ ngựa được đẻ vào bên trong lớp bọt đó. Lớp bọt này tiếp xúc với không khí sẽ dần khô lại, kết dính chặt vào cành cây, tạo thành một khối cứng chắc chính là ổ Tang phiêu tiêu. Bên trong mỗi khối như vậy chứa rất nhiều trứng bọ ngựa.