🩺 ĐÔNG Y NHÌN NHẬN BỆNH NHIỄM TRÙNG ĐƯỜNG RUỘT
Nhiễm trùng đường ruột là tình trạng vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng xâm nhập vào hệ tiêu hoá gây rối loạn hấp thu, tiêu chảy, đau bụng, mất nước và suy nhược cơ thể. Trong Đông y, bệnh lý này được xếp vào các chứng “Tiết tả”, “Lỵ tật”, “Ôn thấp”, chủ yếu do tà khí xâm nhập kết hợp với chính khí suy yếu.
⭐ 1. Nguyên nhân theo Đông y
Theo y học cổ truyền, nhiễm trùng đường ruột hình thành từ các yếu tố sau:
➤ Ngoại tà xâm nhập
-
Thấp tà, nhiệt tà, hàn tà từ thức ăn ôi thiu, nhiễm khuẩn.
-
Tà khí xâm vào Tỳ – Vị, làm rối loạn chức năng “vận hoá”, gây tiêu chảy, đau quặn, buồn nôn.
➤ Tỳ Vị hư yếu
-
Ăn uống thất thường, lo nghĩ nhiều, lao lực, cơ thể suy nhược → Tỳ Vị mất khả năng kiện vận → dễ bị vi khuẩn, độc tà tấn công.
➤ Thấp nhiệt uẩn kết
-
Ăn nhiều đồ chiên rán, cay nóng, rượu bia → tích nhiệt trong ruột.
-
Khi nhiễm khuẩn thêm, gây đi ngoài nhiều lần, phân vàng hôi, đau bụng âm ỉ hoặc quặn từng cơn.
⭐ 2. Triệu chứng thường gặp
Tùy thể bệnh, Đông y ghi nhận các triệu chứng:
📌 Thể Hàn Thấp
-
Đau bụng quặn, sôi bụng
-
Tiêu chảy loãng nhiều lần
-
Cầu lỏng, ăn lạnh đau tăng
-
Mệt mỏi, chân tay lạnh
📌 Thể Thấp Nhiệt
-
Sốt hoặc nóng người
-
Tiêu chảy phân vàng sệt, mùi hôi
-
Đau bụng dưới, đi ngoài mót rặn
-
Khát nước, miệng đắng, rêu lưỡi vàng nhớt
📌 Thể Tỳ Vị Hư Hàn
-
Tiêu chảy kéo dài, phân nát
-
Ăn kém, đầy bụng
-
Cơ thể yếu, sợ lạnh
-
Lưỡi nhạt, mạch tế nhược
⭐ 3. Phương pháp điều trị theo Đông y
🔹 1) Thanh nhiệt – trừ thấp (phù hợp thể thấp nhiệt)
Mục tiêu: làm sạch nhiệt độc, tiêu viêm, điều hoà ruột.
Bài thuốc thường dùng:
-
Hoàng liên
-
Hoàng bá
-
Mộc hương
-
Bạch truật
-
Phục linh
-
Liên kiều
→ Giúp giảm số lần đi ngoài, bớt đau quặn, giảm mùi hôi phân.
🔹 2) Ôn trung – tán hàn (phù hợp thể hàn thấp)
Mục tiêu: làm ấm Tỳ Vị, ngừng tiêu chảy, cầm đau bụng.
Vị thuốc thường dùng:
-
Gừng khô
-
Can khương
-
Hậu phác
-
Sa nhân
-
Bạch linh
-
Trần bì
→ Giảm tiêu chảy loãng, lạnh bụng, mệt mỏi.
🔹 3) Kiện tỳ – ích khí (phù hợp thể Tỳ Vị hư hàn)
Mục tiêu: phục hồi chức năng Tỳ Vị, ngăn tái phát.
Vị thuốc:
-
Đẳng sâm
-
Bạch truật
-
Cam thảo
-
Sơn dược
-
Bạch biển đậu
-
Ý dĩ
→ Giúp tăng tiêu hoá, cải thiện sức khoẻ tổng thể.
⭐ 4. Chăm sóc & phòng ngừa theo Đông y
👍 Nên làm:
-
Ăn cháo loãng, súp gừng, nước cơm
-
Uống nhiều nước bù điện giải
-
Dùng gừng tươi, lá ổi non, nước sắc củ sả (theo dân gian)
-
Giữ ấm bụng, tránh gió lạnh
-
Nghỉ ngơi để phục hồi “chính khí”
👎 Tránh:
-
Đồ sống, tái, chua cay
-
Rượu bia, nước ngọt có ga
-
Thực phẩm khó tiêu, dầu mỡ
-
Uống nước lạnh
⭐ 5. Khi nào cần đi khám ngay?
-
Sốt cao, nôn nhiều
-
Đi ngoài liên tục trên 10 lần/ngày
-
Phân có máu
-
Mất nước (khát nhiều, mắt trũng, tiểu ít)
-
Trẻ nhỏ hoặc người già biểu hiện li bì
Đông y có thể hỗ trợ điều trị nhiễm trùng đường ruột, nhưng các trường hợp nặng vẫn cần kết hợp Tây y để tránh biến chứng mất nước và nhiễm trùng huyết.