ĐAU MẮT ĐỎ THEO QUAN ĐIỂM ĐÔNG Y
1. Khái niệm
Theo Đông y, bệnh đau mắt đỏ thuộc phạm vi chứng “Xích nhãn”, “Phong nhiệt nhãn” hoặc “Can hỏa mục xích”. Bệnh biểu hiện bằng mắt đỏ, cộm, ngứa, chảy nước mắt, ghèn nhiều, có thể kèm sợ ánh sáng và đau nhức.
Đông y cho rằng mắt là nơi tinh hoa của ngũ tạng hội tụ, đặc biệt có liên quan mật thiết đến Can. Vì vậy, khi ngoại tà xâm nhập hoặc tạng phủ mất điều hòa sẽ dễ phát sinh bệnh ở mắt.
2. Nguyên nhân theo Đông y
-
Phong nhiệt xâm phạm
-
Do thời tiết nóng ẩm, vệ sinh kém, lây nhiễm từ người bệnh.
-
Phong nhiệt theo kinh Can, Đởm bốc lên gây đỏ, sưng, đau mắt.
-
-
Can hỏa vượng
-
Do uất ức tinh thần, nóng giận kéo dài, ăn nhiều đồ cay nóng, rượu bia.
-
Can hỏa bốc lên làm mắt đỏ rực, đau nhức, khô rát.
-
-
Thấp nhiệt uẩn kết
-
Do ăn uống không điều độ, tỳ vị suy yếu sinh thấp, thấp hóa nhiệt.
-
Biểu hiện ghèn nhiều, mắt đỏ, nặng mi, chảy nước vàng.
-
3. Triệu chứng thường gặp
-
Mắt đỏ, sưng, nóng rát
-
Cảm giác cộm như có cát trong mắt
-
Chảy nước mắt, ghèn vàng hoặc trắng
-
Có thể kèm sốt nhẹ, đau đầu, khô miệng
-
Trường hợp nặng có sợ ánh sáng, nhìn mờ tạm thời
4. Nguyên tắc điều trị theo Đông y
-
Khu phong, thanh nhiệt
-
Tả can hỏa
-
Lợi thấp, giải độc
-
Kết hợp trong uống – ngoài dùng
-
Điều chỉnh ăn uống, sinh hoạt
5. Một số bài thuốc Đông y tham khảo
a. Thể phong nhiệt
-
Kim ngân hoa
-
Liên kiều
-
Cúc hoa
-
Bạc hà
-
Cam thảo
→ Sắc uống ngày 1 thang, giúp thanh nhiệt, giải độc, giảm đỏ mắt.
b. Thể can hỏa vượng
-
Long đởm thảo
-
Hoàng cầm
-
Chi tử
-
Cúc hoa
-
Sinh địa
→ Có tác dụng tả can hỏa, giảm đau nhức mắt.
c. Ngoài dùng
-
Nước lá trầu không hoặc lá dâu nấu loãng, để ấm rửa mắt.
-
Nước hoa cúc nấu để nguội, rửa mắt ngày 1–2 lần.
(Lưu ý: nước phải sạch, lọc kỹ, không để nhiễm bẩn)
6. Phòng bệnh theo Đông y
-
Giữ vệ sinh mắt, tay chân sạch sẽ
-
Không dùng chung khăn, chậu rửa
-
Hạn chế cay nóng, rượu bia
-
Tăng cường rau xanh, trái cây mát
-
Nghỉ ngơi hợp lý, tránh thức khuya, hạn chế nóng giận
7. Kết luận
Theo Đông y, đau mắt đỏ là bệnh tuy thường gặp nhưng không nên chủ quan. Việc điều trị cần dựa trên biện chứng luận trị, xác định đúng thể bệnh để dùng thuốc phù hợp. Kết hợp chăm sóc sinh hoạt và ăn uống hợp lý sẽ giúp bệnh nhanh khỏi và hạn chế tái phát.