LÃO HOÁ NHANH THEO QUAN NIỆM ĐÔNG Y
1. Khái niệm lão hoá nhanh trong Đông y
Trong Đông y, lão hoá không được coi là bệnh riêng lẻ mà là hệ quả của sự suy giảm tinh – khí – huyết – tạng phủ, đặc biệt là sự hư tổn của Thận tinh.
“Thận tàng tinh, tinh sinh tuỷ, tuỷ sinh não”, vì vậy khi tinh khí suy kiệt sớm sẽ dẫn đến các biểu hiện lão hoá xuất hiện sớm hơn tuổi sinh học, gọi là lão hoá nhanh.
2. Nguyên nhân gây lão hoá nhanh theo Đông y
Đông y cho rằng lão hoá nhanh chủ yếu do các nguyên nhân sau:
2.1. Thận tinh hư tổn
-
Lao lực quá độ
-
Sinh hoạt tình dục không điều độ
-
Bệnh mạn tính kéo dài
→ Làm hao tổn tinh khí, dẫn đến tóc bạc sớm, suy nhược, giảm trí nhớ, da nhăn nheo.
2.2. Khí huyết hư suy
-
Ăn uống thất thường
-
Tỳ vị suy yếu
→ Khí huyết sinh hóa kém, da không được nuôi dưỡng gây khô sạm, nhăn nheo, cơ thể nhanh mệt mỏi.
2.3. Can khí uất kết
-
Stress, lo âu, tức giận kéo dài
→ Can khí không thông, khí huyết ứ trệ, làm rối loạn nội tiết và đẩy nhanh quá trình lão hoá.
2.4. Âm dương mất cân bằng
-
Âm hư sinh nội nhiệt
-
Dương hư sinh hàn
→ Cơ thể suy yếu, chức năng tạng phủ suy giảm sớm.
3. Biểu hiện lão hoá nhanh theo Đông y
-
Tóc bạc sớm, rụng tóc
-
Da khô, sạm, nhiều nếp nhăn
-
Mệt mỏi kéo dài, suy nhược
-
Giảm trí nhớ, mất ngủ
-
Giảm sinh lý, đau lưng mỏi gối
-
Suy giảm miễn dịch, dễ mắc bệnh
4. Nguyên tắc điều trị lão hoá nhanh trong Đông y
Đông y điều trị lão hoá nhanh theo nguyên tắc “bổ chính – khu tà – điều hoà âm dương”, trong đó:
-
Bổ thận ích tinh (trọng tâm)
-
Bổ khí huyết
-
Sơ can giải uất
-
Kiện tỳ dưỡng vị
5. Một số bài thuốc và vị thuốc thường dùng
5.1. Bổ thận – ích tinh
-
Thục địa
-
Kỷ tử
-
Hà thủ ô
-
Sơn thù du
-
Đỗ trọng
5.2. Bổ khí huyết
-
Đảng sâm
-
Hoàng kỳ
-
Đương quy
-
Bạch truật
5.3. Sơ can – an thần
-
Bạch thược
-
Sài hồ
-
Toan táo nhân
-
Viễn chí
(Việc sử dụng thuốc cần theo chỉ định của thầy thuốc Đông y, không tự ý dùng.)
6. Châm cứu – xoa bóp hỗ trợ
Châm cứu các huyệt như:
-
Thận du
-
Mệnh môn
-
Tam âm giao
-
Túc tam lý
-
Quan nguyên
Giúp điều hòa khí huyết, tăng cường chức năng tạng phủ, làm chậm quá trình lão hoá.
7. Chế độ sinh hoạt phòng chống lão hoá nhanh
7.1. Ăn uống
-
Ăn thanh đạm, đủ chất
-
Ưu tiên thực phẩm bổ thận: mè đen, đậu đen, cá biển, trứng, hạt óc chó
-
Hạn chế rượu bia, thức khuya
7.2. Sinh hoạt
-
Ngủ đủ giấc, đúng giờ
-
Điều tiết cảm xúc, tránh căng thẳng
-
Tập dưỡng sinh, khí công, thái cực quyền
8. Kết luận
Theo Đông y, lão hoá nhanh là hệ quả của sự suy tổn tinh – khí – huyết và mất cân bằng âm dương. Việc phòng và điều trị cần toàn diện từ điều chỉnh sinh hoạt, ăn uống, tinh thần đến dùng thuốc và châm cứu, trong đó bổ thận ích tinhgiữ vai trò then chốt. Điều trị đúng và sớm không chỉ làm chậm lão hoá mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống.