Đau dạ dày (bao tử)

🌿 ĐÔNG Y CHỮA BỆNH ĐAU BAO TỬ (ĐAU DẠ DÀY)

🔹 1. Khái niệm

Trong Đông y, đau bao tử thuộc phạm vi chứng “Vị quản thống” (đau vùng vị quản – tức vùng thượng vị). Nguyên nhân thường do Tỳ Vị hư yếu, Can khí phạm Vị, hoặc thực tích, thấp nhiệt, huyết ứ làm khí huyết vận hành không thông, gây ra đau.

🔹 2. Nguyên nhân theo Đông y

Can khí phạm vị
- Do căng thẳng, lo nghĩ, giận dữ, ức chế tinh thần khiến khí của Can không sơ tiết, dồn ép lên Vị.
- Biểu hiện: đau tức vùng thượng vị, ợ hơi, đầy bụng, đau tăng khi lo lắng, cáu giận.
Tỳ Vị hư hàn
- Ăn uống thất thường, thích đồ lạnh, làm Tỳ Dương suy yếu, Vị mất chức năng hoá giáng.
- Biểu hiện: đau âm ỉ, thích ấm, sợ lạnh, ăn ít, chán ăn, mệt mỏi, chân tay lạnh.
Thực tích trệ vị
- Ăn uống quá độ, khó tiêu, thực tích làm khí trệ.
- Biểu hiện: đau bụng tức, ợ chua, miệng hôi, đại tiện khó hoặc táo.
Huyết ứ vị lạc
- Do bệnh kéo dài, khí huyết không lưu thông, huyết ứ tụ tại vị quản.
- Biểu hiện: đau cố định, đau như dao cắt, nặng về đêm, lưỡi tím có điểm ứ huyết.
Thấp nhiệt uẩn kết
- Ăn nhiều đồ cay nóng, uống rượu bia, làm thấp nhiệt uất tại vị.
- Biểu hiện: đau nóng rát vùng dạ dày, khát nước, miệng đắng, lưỡi đỏ, rêu vàng nhờn.

🔹 3. Triệu chứng thường gặp

Đau vùng thượng vị (âm ỉ hoặc dữ dội từng cơn).
Ợ chua, nóng rát, đầy hơi, buồn nôn.
Ăn uống kém, mệt mỏi.
Một số trường hợp nặng có thể nôn ra máu, đi ngoài phân đen (huyết ứ).

🔹 4. Phương pháp điều trị theo Đông y

Đông y chủ trị bằng cách điều hoà Tỳ Vị, sơ can lý khí, hoá ứ, chỉ thống, tuỳ thể bệnh mà chọn phép trị:

🌿 a. Thể Can khí phạm Vị

Pháp trị: Sơ can hoà vị, lý khí chỉ thống.
Bài thuốc: Sài hồ sơ can tán (Sài hồ, Hương phụ, Chỉ xác, Cam thảo, Xuyên khung, Bạch thược…).
Gia giảm: Đau nhiều gia Hương nhu, Thanh bì; đầy hơi gia Trần bì, Mộc hương.

🌿 b. Thể Tỳ Vị hư hàn

Pháp trị: Ôn trung kiện tỳ, hoà vị chỉ thống.
Bài thuốc: Hoàng kỳ kiến trung thang hoặc Lý trung thang (Nhân sâm, Bạch truật, Can khương, Cam thảo).
Gia giảm: Đau nhiều gia Ngô thù du, Sa nhân.

🌿 c. Thể Thực tích trệ vị

Pháp trị: Tiêu thực đạo trệ, hoà vị chỉ thống.
Bài thuốc: Bảo hoà hoàn (Sơn tra, Thần khúc, Mạch nha, Phục linh, Trần bì, Liên kiều).
Gia giảm: Ợ chua gia Bán hạ, Trúc nhự.

🌿 d. Thể Huyết ứ vị lạc

Pháp trị: Hoạt huyết hóa ứ, thông lạc chỉ thống.
Bài thuốc: Huyết phủ trục ứ thang (Đương quy, Xuyên khung, Hồng hoa, Đào nhân, Ngưu tất…).
Gia giảm: Đau nhiều gia Diên hồ sách, Ngũ linh chi.

🌿 e. Thể Thấp nhiệt uẩn kết

Pháp trị: Thanh nhiệt lợi thấp, hoà vị chỉ thống.
Bài thuốc: Hoàng liên giải độc thang (Hoàng liên, Hoàng cầm, Chi tử, Liên kiều).
Gia giảm: Đau rát nhiều gia Bạch mao căn, Sinh địa.

🔹 5. Chế độ ăn uống & sinh hoạt

Ăn uống điều độ, chia nhỏ bữa, không để đói hoặc quá no.
Hạn chế cay nóng, rượu bia, cà phê, thuốc lá.
Tránh stress, giữ tinh thần thư thái, ngủ nghỉ điều độ.
Uống trà gừng, cam thảo hoặc mật ong buổi sáng giúp kiện vị, giảm đau.
Tập nhẹ: xoa bóp vùng bụng, khí công, thiền hoặc đi bộ nhẹ giúp điều hòa khí huyết.

🔹 6. Kết luận

Theo Đông y, đau bao tử không chỉ là tổn thương niêm mạc dạ dày mà là mất cân bằng âm dương – khí huyết – tạng phủ, chủ yếu liên quan đến Can, Tỳ, Vị.
Điều trị hiệu quả cần phối hợp thuốc – ăn uống – tâm lý – sinh hoạt, giúp khôi phục chức năng Tỳ Vị, khí huyết điều hoà, bệnh mới lâu bền không tái phát.

Tin tức