Đông y về bệnh đau nhức xương khớp
1. Khái niệm trong Đông y
Đau nhức xương khớp trong Đông y thường được gọi là chứng tý (痹症). Tý có nghĩa là bế tắc, khí huyết không lưu thông, kinh lạc bị phong, hàn, thấp hoặc nhiệt xâm nhập làm trở ngại, gây ra đau nhức, nặng mỏi, co duỗi khó khăn.
2. Nguyên nhân chủ yếu
-
Ngoại nhân: Do phong, hàn, thấp, nhiệt tà xâm nhập vào cơ thể, nhất là khi sức đề kháng yếu, chính khí hư.
-
Nội nhân: Can thận hư yếu, khí huyết bất túc, không nuôi dưỡng được cân cốt.
-
Thói quen sống: Lao động nặng, ngồi lâu một chỗ, dầm mưa gió, ăn uống thất thường cũng khiến tà khí dễ xâm nhập.
3. Phân loại chứng tý trong Đông y
-
Phong tý (Hành tý): Đau nhức di chuyển, chỗ này sang chỗ khác, gặp gió đau tăng.
-
Hàn tý (Thống tý): Đau dữ dội, co rút, sợ lạnh, chườm nóng dễ chịu.
-
Thấp tý (Trước tý): Đau nặng nề, tê bì, khớp sưng, gặp ẩm thấp tăng nặng.
-
Nhiệt tý: Khớp sưng nóng đỏ, đau, kèm sốt, miệng khát.
-
Khí huyết hư, Can Thận hư: Đau nhức kéo dài, lưng gối mỏi, tay chân yếu, vận động kém.
4. Phép trị
-
Khu phong, tán hàn, trừ thấp, thanh nhiệt, hoạt huyết, thông lạc.
-
Bổ khí huyết, kiện tỳ thận để phục hồi gân xương.
5. Một số bài thuốc Đông y thường dùng
-
Độc hoạt tang ký sinh thang: trị đau nhức khớp do phong hàn thấp, kèm can thận hư, khí huyết hư.
-
Quyên tý thang: trị đau do phong thấp, nhất là ở chi trên.
-
Khương hoạt thắng thấp thang: trị chứng đau do phong hàn thấp tý ở giai đoạn cấp.
-
Đương quy tứ nghịch thang: đau khớp kèm tê buốt, sợ lạnh.
6. Châm cứu – xoa bóp
-
Huyệt thường dùng: Huyết hải, Túc tam lý, Thận du, Can du, Dương lăng tuyền, A thị huyệt.
-
Kết hợp xoa bóp, bấm huyệt, giác hơi để lưu thông khí huyết.
7. Dưỡng sinh và phòng bệnh
-
Giữ ấm cơ thể, tránh gió lạnh, ẩm thấp.
-
Tập luyện nhẹ nhàng: Thái cực quyền, khí công, yoga.
-
Ăn uống thanh đạm, bổ sung canxi, vitamin D, hạn chế đồ sống lạnh, bia rượu.
-
Nghỉ ngơi hợp lý, tránh lao lực quá sức.
👉 Đông y quan niệm, chữa bệnh đau nhức xương khớp không chỉ dừng lại ở giảm đau, mà còn điều hòa toàn thân, bổ khí huyết, dưỡng can thận, để đạt mục tiêu trị tận gốc và phòng tái phát.