Viêm xoang cấp tính là tình trạng viêm xoang với các triệu chứng nặng nhưng diễn ra trong thời gian ngắn như nghẹt mũi, sổ mũi, sốt nhẹ, đau vùng đầu và mặt,… Tuy các triệu chứng không kéo dài nhưng viêm xoang cấp tính có thể trở thành mãn tính nếu không được điều trị kịp thời. điều trị đúng cách sẽ phát triển và có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe.
I. Viêm xoang cấp tính là gì?
Các xoang cạnh mũi được định nghĩa là các khoang xương ở mặt và đầu được bao phủ bởi một lớp màng nhầy liên tục. Với niêm mạc mũi và có các lỗ thông vào khoang mũi gọi là lỗ xoang. Lớp chất nhầy có nhiệm vụ bảo vệ xoang khỏi các tác nhân gây bệnh bên ngoài. Bằng cách làm ấm và làm ẩm không khí hít vào. Hệ thống xoang ở đầu và mặt có tác dụng làm nhẹ đầu và tạo ra giọng nói riêng cho mỗi cá nhân. Do khối lượng và cấu trúc của các xoang ở mỗi người là khác nhau.
Đối với người lớn có 5 cặp xoang, chia làm 2 nhóm: xoang trước và xoang sau. Trong điều kiện bình thường, các lỗ xoang rất tự do để dịch tiết xoang và không khí lưu thông. Khi người bệnh bị viêm xoang cấp tính, lớp nhầy trên bề mặt xoang bị viêm và phù nề khiến các lỗ thông xoang bị tắc nghẽn. Không khí và dịch tiết không thể lưu thông nên viêm xoang cấp xảy ra.
Nếu mầm bệnh là virus, bệnh viêm xoang trước đó sẽ tự động biến mất sau một thời gian ngắn. Và các xoang sẽ trở lại trạng thái trong suốt ban đầu. Tuy nhiên, nếu tình trạng tắc nghẽn các lỗ xoang tiếp tục, niêm mạc xoang tiết ra ngày càng nhiều dịch. Khiến một lượng lớn dịch ứ đọng, đôi khi có mủ dẫn đến viêm xoang cấp tính, đếm, viêm xoang. Vì lúc này có nhiều chất lỏng ứ đọng nên áp lực lớn đè lên xương đầu và mặt gây đau nhức hay còn gọi là viêm xoang và đau đầu.
Tình trạng viêm xoang này kéo dài 4 tuần nên gọi là viêm xoang cấp tính. Tuy nhiên, nếu kéo dài hơn 8 tuần sẽ trở thành viêm xoang mãn tính.
II. Nguyên nhân gây viêm mũi xoang cấp
Chức năng của xoang là lọc các chất có hại cho đường hô hấp như bụi, vi sinh vật và virus. Các xoang cạnh mũi mở vào khoang mũi thông qua các kênh nhỏ gọi là lỗ xoang. Cilia chịu trách nhiệm lót màng nhầy của khoang mũi và vòm họng. Đồng thời giúp loại bỏ chất nhầy, lọc chất thải và vận chuyển chúng vào hầu họng.
Viêm mũi xoang xảy ra khi xoang và đường mũi không thể loại bỏ các kháng nguyên này một cách hiệu quả, dẫn đến viêm. Viêm mũi xoang thường do 3 nguyên nhân chính:
+ Tắc xoang: thường do nguyên nhân giải phẫu như khối u hoặc lệch vách ngăn;
+ Rối loạn chức năng lông mao: Hội chứng Kartagener;
+ Dịch tiết dày từ xoang: xơ nang.
Viêm xoang cấp tính xảy ra chủ yếu do vi khuẩn và nấm tấn công đường hô hấp và virus gây bệnh cúm và dị ứng mũi. Cụ thể:
+ Nhiễm vi khuẩn hoặc nấm ở đường hô hấp có thể dẫn đến phù nề cục bộ, làm tắc nghẽn tạm thời vùng dẫn lưu và gây viêm mũi xoang. Vi khuẩn gây viêm xoang tấn công đường hô hấp rồi xâm nhập vào xoang và nhân lên ở đó. Nếu nhiễm trùng xoang lây lan sang các cấu trúc xung quanh như hốc mắt. Hoặc não có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng.
+ Virus cũng là nguyên nhân phổ biến gây viêm mũi xoang cấp tính. Các tác nhân gây bệnh viêm mũi xoang do virus (RSV) bao gồm các loại virus rhovirus, adenovirus, virus cúm và virus parainfluenza. Nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm mũi xoang cấp tính do vi khuẩn (ABS) là Streptococcus pneumoniae (38%), Haemophilusenzae (36%) và Moraxella catarrhalis (16%).
Ngoài ra còn do bơi lội (nhảy, lặn), chấn thương, thay đổi áp lực đột ngột. Như đi máy bay, dị vật trong mũi hoặc do biến chứng do cúm, sởi, ho gà, viêm phổi.
Viêm xoang cấp tính phát triển và trở nên trầm trọng hơn khi có các yếu tố sau:
+ Môi trường ô nhiễm, vệ sinh kém và khói thuốc lá.
+ Các bất thường về mũi như lệch vách ngăn mũi, polyp mũi, viêm mũi dị ứng hoặc u mũi.
+ Suy giảm miễn dịch, thiếu kháng thể.
III. Triệu chứng của viêm xoang cấp tính
Viêm xoang cấp tính có đặc điểm là các triệu chứng kéo dài khoảng 10 đến 14 ngày. Trong thời gian này, các triệu chứng không cải thiện mà có thể nặng ngay từ đầu. Một số triệu chứng lâm sàng thường gặp của viêm xoang cấp là:
Đau mặt, đau từng cơn, đau dữ dội vào buổi sáng. Vị trí đau có thể là má trong viêm xoang hàm, vùng giữa lông mày trong viêm xoang trán. Và giữa hai mắt trong viêm xoang trán.
Viêm xoang sàng, đau vùng đầu cổ do viêm xoang bướm. Khi bệnh nhân cảm thấy đau, người bệnh có cảm giác nặng nề ở má, trán và thái dương. Có khi kéo dài đến đỉnh đầu, đồng thời đau ở vùng răng hàm. Đây là một trong những triệu chứng điển hình của bệnh viêm xoang cấp tính. Nước mũi đặc, nhầy, màu vàng hoặc xanh, đôi khi có mùi hôi;
Chảy nước mũi từ lỗ mũi hoặc cổ họng được gọi là chảy nước mũi sau. Nước mũi thường chảy ra hai bên mũi. Chảy nước mũi, nghẹt mũi nặng dẫn đến khó thở, nghẹt mũi nặng hơn khi nằm và tăng nhiều về đêm có thể dẫn đến giảm khứu giác. Một số triệu chứng đi kèm khác như ù tai, đau tai, nhức đầu, ho, mệt mỏi, sốt, buồn nôn…
IV. Viêm xoang cấp có nguy hiểm không?
Viêm xoang cấp tính nặng hay nhẹ? Viêm xoang cấp tính hiếm khi nguy hiểm vì hầu hết các trường hợp đều do virus và tự khỏi. Viêm xoang cấp tính do vi khuẩn không biến chứng có thể dễ dàng điều trị bằng kháng sinh.
Tuy nhiên, nếu xảy ra biến chứng, bệnh có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Biến chứng nguy hiểm nhất là biến chứng nội sọ, có thể để lại hậu quả của bệnh. Hoặc nguy hiểm đến tính mạng người bệnh như: thay đổi trạng thái tinh thần. Bất thường các dây thần kinh sọ não, đau khi cử động mắt, phù nề quanh hốc mắt…
V. Điều trị viêm xoang cấp tính
Hầu hết viêm xoang cấp tính do virus gây ra đều tự khỏi. Trong khi nhiễm trùng do vi khuẩn cần dùng thuốc và các biện pháp tự chăm sóc để giảm triệu chứng.
1. Các phương pháp điều trị làm giảm triệu chứng viêm xoang
Có nhiều phương pháp làm giảm các triệu chứng viêm xoang cấp như:
-
Dùng nước muối xịt mũi pha loãng
Nước muối pha loãng hoặc dung dịch nước muối sinh lý thông thường mà bạn dùng để xịt và rửa mũi. Chúng đều có thể sử dụng nhiều lần trong ngày nếu bạn bị viêm xoang cấp tính. Các triệu chứng của bệnh cũng được cải thiện, vi khuẩn, virus bị tiêu diệt nên bệnh nhanh chóng lành lại.
-
Corticosteroid xịt mũi
Thuốc xịt mũi có chứa corticosteroid thường được dùng để phòng và điều trị viêm xoang: fluticasone, budesonide, beclomethasone,… Các loại thuốc xịt mũi này có bán ở các hiệu thuốc. Nhưng người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng điều trị viêm xoang .
Ngoài ra, không nên lạm dụng corticosteroid xịt mũi trong thời gian dài. Vì sẽ khiến tình trạng nghẹt mũi trở nên trầm trọng hơn và dễ tái phát.
-
Thuốc giảm đau không kê đơn
Để điều trị và làm giảm các triệu chứng của bệnh viêm xoang. Bạn có thể sử dụng các loại thuốc giảm đau không kê đơn như ibuprofen, aspirin hoặc paracetamol.
-
Thuốc kháng sinh
Nếu viêm xoang cấp tính do vi khuẩn gây ra, việc điều trị bằng kháng sinh có thể không cần thiết. Vì hệ thống miễn dịch thường đủ mạnh để chống lại căn bệnh này. Tuy nhiên, bệnh nhân nên theo dõi các triệu chứng. Nếu viêm xoang nặng hơn và các triệu chứng trở nên nghiêm trọng, phải kê đơn thuốc kháng sinh.
Sau khi điều trị bằng kháng sinh, người bệnh nên tuân theo chỉ định của bác sĩ về liều lượng và thời gian sử dụng. Điều trị không đúng cách bằng kháng sinh sẽ khiến tình trạng viêm xoang cấp tính trở nên trầm trọng hơn. Và các triệu chứng có thể tái phát.
-
Liệu pháp miễn dịch
Nếu viêm xoang cấp tính có liên quan đến dị ứng. Điều trị bằng liệu pháp miễn dịch có thể giúp làm giảm phản ứng của cơ thể với một số chất gây dị ứng. Nếu thực hiện tốt các biện pháp điều trị trên. Thì hầu hết bệnh viêm xoang cấp tính sẽ thuyên giảm và biến mất. Ngoài ra, có thể sử dụng đồng thời với các biện pháp chăm sóc tại nhà để làm giảm triệu chứng. Giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn.
2. Các biện pháp chăm sóc viêm xoang cấp tính
Trong trường hợp viêm xoang cấp tính, ngoài việc điều trị tích cực bằng thuốc. Thay đổi lối sống và các biện pháp khắc phục tại nhà sau đây có thể đạt được hiệu quả tốt. Và giúp người bệnh khỏe hơn.
-
Uống thật nhiều nước
Viêm xoang cấp tính thường gây sổ mũi họng và có triệu chứng hắt hơi dai dẳng nên cơ thể có thể bị mất nước. Bổ sung nhiều nước vào cơ thể để làm loãng chất nhầy. Từ đó làm giảm sự tích tụ dịch trong xoang và làm giảm các triệu chứng nghẹt mũi, đau xoang.
Ngoài nước, nước ép trái cây cũng có tác dụng rất tốt trong việc làm giảm các triệu chứng viêm xoang cấp tính. Tuy nhiên, người bệnh nên tránh xa đồ uống có cồn và caffein. Vì chúng gây mất nước, dễ gây kích ứng, có thể khiến bệnh viêm xoang cấp nặng thêm.
-
Vệ sinh khoang mũi
Có một phương pháp vệ sinh khoang mũi, xoang tại nhà rất hiệu quả trong việc điều trị. Và làm giảm các triệu chứng của bệnh viêm xoang nhưng phải thực hiện đúng cách. Để làm sạch khoang mũi, tốt nhất nên sử dụng dung dịch nước muối sinh lý kèm bình rửa được thiết kế đặc biệt.
Khi rửa xoang, bạn nên nghiêng sang một bên để dung dịch nước muối chảy từ đầu mũi sang mũi bên kia. Bụi bẩn và vi khuẩn được loại bỏ.
-
Ngủ kê gối cao đầu
Chắc chắn triệu chứng sổ mũi, nghẹt mũi trong viêm xoang cấp khiến người bệnh gặp rất nhiều khó chịu và phiền toái. Để ngăn chặn điều này, bạn nên kê cao đầu khi ngủ. Điều này làm cho dòng chất lỏng từ xoang bị hạn chế hơn và cũng làm giảm tắc nghẽn gây khó thở và thở khò khè.
-
Làm ấm xoang mũi
Các xoang bị sưng và tắc nghẽn là nguyên nhân gây ra các triệu chứng viêm xoang cấp tính. Có thể thuyên giảm bằng cách làm ẩm xoang bằng nước sôi. Nước ấm tỏa ra khắp mặt và thấm vào để giảm nghẹt mũi. Đồng thời giúp bạn giảm đau và dễ thở hơn. Nếu các triệu chứng không cải thiện sau khi áp dụng các biện pháp trên cùng với việc điều trị viêm xoang cấp tính. Và xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng hơn, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
Phòng chẩn trị Y học cổ truyền Vạn Minh Đường là phòng khám có tiếng lâu đời tại Đà Nẵng. Sau hơn 13 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Đông y. Phòng khám với phương châm “Sáng về y đức – vững trọn niềm tin” đã nhận được sự ủng hộ và tin tưởng của mọi người ở khắp nơi. Nếu bạn có vấn đề gì cần hỏi, hãy liên hệ với chúng tôi qua HOTLINE: 0935 321 144 để được hỗ trợ nhé!
Đọc thêm về:
- Chữa viêm xoang bằng Đông y
- Bài thuốc chữa rối loạn tiền đình bằng Đông y
- Nhà thuốc Đông y Vạn Minh Đường tại Đà Nẵng
PHÒNG CHẨN TRỊ Y HỌC CỔ TRUYỀN VẠN MINH ĐƯỜNG
HOTLINE/Zalo: 0935 321 144
Email: tinminh350@gmail.com
Website: Dongydanang.com
Facebook: Minh Tin
Địa chỉ: 43 Cao Sơn Pháo, P. Hòa An, Q. Cẩm Lệ, Tp. Đà Nẵng.