Bệnh mất ngủ được gọi là mất ngủ hay mất ngủ trong y học cổ truyền. Đây là một chứng rối loạn giấc ngủ đặc trưng bởi tình trạng thiếu ngủ hoặc không thể ngủ được vào ban đêm. Nếu tình trạng kéo dài sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe, người bệnh cảm thấy mệt mỏi, dễ bị trầm cảm…Việc điều trị chứng mất ngủ được thực hiện bằng nhiều phương pháp. Việc sử dụng dược liệu thiên nhiên được đánh giá là an toàn. Và vô hại vì chủ yếu sử dụng các loại thảo mộc có sẵn trong thiên nhiên. Hãy cùng Đông y Vạn Minh Đường tìm hiểu về một số loại thảo dược chữa bệnh mất ngủ trong Đông y học qua bài viết sau nhé!
Tìm hiểu thêm về chúng tôi tại đây!
I. Mất ngủ là gì?
Mất ngủ được gọi là chứng mất thiên hay chứng bất mị trong YHCT. Bệnh nhân mất ngủ thường có các triệu chứng như khó ngủ suốt đêm. Hoặc tỉnh giấc khi đang ngủ, hay quên, tim đập nhanh, mệt mỏi, chán ăn. Mất ngủ ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe, người bệnh cảm thấy mệt mỏi, dễ bị trầm cảm. Vì vậy, điều trị chứng mất ngủ là vô cùng quan trọng để bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần.
Nhiều người có xu hướng rất chủ quan cho rằng mất ngủ không phải là bệnh. Nhưng khi chính họ phải chịu đựng chứng mất ngủ dai dẳng. Họ mới nhận ra chứng mất ngủ khủng khiếp đến mức nào.
Cơ thể chúng ta giống như một cỗ máy thông minh nhất thế giới vì nó hoạt động cả ngày lẫn đêm.
Khi chúng ta nghỉ ngơi, các tế bào “nạp năng lượng” để chuẩn bị cho ngày làm việc tiếp theo. Và để cơ thể tràn đầy năng lượng và thức dậy khỏe mạnh, sạch sẽ vào sáng hôm sau. Chúng ta cần ngủ đủ giấc 8 tiếng mỗi ngày, đi ngủ trước 11 giờ tối và thức dậy trước 7 giờ sáng.
Các nhà khoa học đã chứng minh rằng ngủ 1 tiếng vào “giờ vàng” từ 9 giờ sáng đến 11 giờ đêm có hiệu quả tương đương với việc ngủ 6 tiếng vào những thời điểm khác. Nếu bạn ngủ 6 hoặc 7 tiếng mỗi đêm và cảm thấy sảng khoái vào ngày hôm sau thì bạn không bị mất ngủ. Tuy nhiên, nếu bạn khó ngủ, thức dậy mệt mỏi, cảm thấy mệt mỏi. Thiếu năng lượng và cảm thấy buồn ngủ suốt ngày một ngày thì rất có thể bạn đang bị chứng mất ngủ.
II. Biểu hiện của bệnh mất ngủ
Trên thực tế, nhiều người dù rất muốn ngủ nhưng lại luôn trằn trọc, khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu, nửa đêm tỉnh giấc và khó ngủ lại… khiến họ buồn ngủ. không ngủ. muốn. vào “bẫy mất ngủ”. Tình trạng này có thể gây ra:
+ Buồn ngủ ban ngày
+ Tăng nguy cơ trầm cảm
+ Tăng nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch
+ Thường xuyên cảm thấy bồn chồn, khó chịu, cáu kỉnh
+ Căng thẳng quá mức
+ Giảm khả năng tập trung
+ Tăng nguy cơ tai nạn và rủi ro không mong muốn
+ Suy giảm khả năng ghi nhớ
+ Khả năng béo phì cao hơn
+ Sức đề kháng giảm, hệ miễn dịch yếu, …
III. Biện pháp chữa trị bệnh mất ngủ
Một số biện pháp cải thiện chất lượng giấc ngủ được áp dụng hiện nay như sau:
1. Dùng thuốc Tây y theo chỉ định của bác sĩ
Các bác sĩ kê đơn thuốc an thần, thuốc gây ngủ cho bệnh nhân mắc chứng mất ngủ. Mặc dù giúp ổn định giấc ngủ nhưng những loại thuốc này có nhiều tác dụng phụ. Đó là lý do tại sao chúng thường được kê đơn trong thời gian ngắn.
Nhiều trường hợp người bệnh chủ quan dùng thuốc không kê đơn mà không biết tác dụng của thuốc. Chẳng hạn như: Trầm cảm, nghiện ma túy và tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính. Vì vậy, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc để tránh tác dụng phụ nguy hiểm và khiến tình trạng mất ngủ trầm trọng hơn.
2. Ứng dụng phương pháp điều trị theo YHCT
Có nhiều nguyên nhân gây mất ngủ, nhưng theo y học cổ truyền, mất ngủ liên quan đến các cơ quan tim, gan, lá lách, phổi là phổ biến; lâm sàng bệnh là do gan gây ra. Khí huyết ứ đọng, tim và lá lách thiếu máu, và lá lách và thận yếu. Vì vậy, việc điều trị chứng mất ngủ trong Đông y nhắm vào nguyên nhân gây bệnh bằng cách điều hòa ngũ tạng, nâng cao thể chất và đảm bảo hiệu quả lâu dài như sau:
3. Ứng dụng trị liệu và kết hợp thay đổi lối sống
Chữa bệnh bằng châm cứu, trị liệu bằng chân tắm, massage bấm huyệt… Kết hợp với chế độ ăn uống hợp lý và tập thể dục hàng ngày sẽ giúp người bệnh giảm bớt chứng mất ngủ. Việc điều trị phải do bác sĩ chuyên khoa y học cổ truyền thực hiện;
4. Sử dụng thảo dược để điều trị chứng mất ngủ
Trong y học cổ truyền, có nhiều loại thảo dược được sử dụng với đặc tính an thần. Chúng giúp bạn ngủ ngon nhưng gây ra ít tác dụng phụ. Vì vậy, việc sử dụng thảo dược hiện nay được coi là giải pháp an toàn, dễ thực hiện nên được nhiều người ưa chuộng.
IV. Một số loại thảo dược chữa mất ngủ trong Đông y học
1. Cây lạc tiên
Một trong những phương pháp chữa mất ngủ bằng thảo dược đó là sử dụng hoa lạc tiên. Theo YHCT, dược liệu hoa lạc tiên có tính mát, vị đắng, ngọt, lợi tiểu, chống viêm, mất ngủ, an thần, viêm da… Nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy, hoạt chất của hoa lạc tiên có tác dụng ổn định trung ương hệ thần kinh. Ngăn ngừa căng thẳng, mất ngủ và lo âu. Một số bài thuốc trị mất ngủ từ cây thuốc nam chanh như sau:
Dùng 15 g hoa lạc tiên khô mỗi ngày, đun sôi với nước rồi uống thay trà. Hoặc có thể dùng hoa lạc tiên kết hợp với các dược liệu khác theo tỷ lệ sau: hoa lạc tiên 50g, lá ngò 30g, tim sen 2g, lá dâu 10g, đường 90g. Hỗn hợp thuốc được đun sôi với nước và uống một liều mỗi ngày. Bài thuốc nên dùng từ 7 đến 10 ngày;
– Bài thuốc chữa mất ngủ, suy nhược thần kinh:
Dùng 50g hoa hướng dương, 30g lá ngò, 10g lá dâu, 2,2g chanh dây, 90g đường, 100ml nước. Hỗn hợp thuốc được bào chế thành dịch chiết dùng axit benzonic để bảo quản. Và một lượng cồn vừa đủ để hòa tan axit benzonic. Dịch chiết chất lỏng thu được được sử dụng từ 2 đến 4 thìa cà phê mỗi ngày. Nên uống trước khi đi ngủ để đạt hiệu quả cao;
– Bài thuốc an thần, ngủ ngon:
Dùng 20 g chanh dây, 6 g cam thảo, 2 g lá neem, 12 g hạt sen, 10 g hạt táo, 10 g lá tre và 10 g của lá dâu. Hỗn hợp chữa bệnh được đun sôi với 600 ml nước cho đến khi còn khoảng 200 ml, nước chữa bệnh được uống trong ngày. Uống 1 liều mỗi ngày trong 7 đến 10 ngày.
– Bài thuốc chữa mất ngủ ở người già, đau nhức cơ thể:
Dùng 500 g cây hoa đam mê (gồm lá, quả non, rễ), 300 g hoa Thiên Lý và 100 g lá mướp đắng non. Tất cả các vị thuốc đều được xay nhuyễn thành bột, thêm 50g đậu xanh đã rang chín giã nhuyễn. Bột chữa bệnh được pha với nước đun sôi để nguội uống hàng ngày thay trà. Tỷ lệ 3 thìa cà phê bột chữa bệnh pha với 100ml nước sôi.
2. Tâm sen
Tâm sen hay tâm sen là phần lõi xanh của hạt sen. Vị đắng của tâm sen có tác dụng an thần, do đó có tác dụng điều trị chứng mất ngủ và suy nhược cơ thể. Thành phần an thần trong tim sen là alkaloid giúp người bệnh ngủ ngon hơn.
Hoa sen từ lâu đã được biết đến với tác dụng an thần, thư giãn đầu óc và đặc biệt có tác dụng hỗ trợ điều trị chứng rối loạn giấc ngủ. Theo Đông y, tim sen có vị đắng, tính lạnh, thuộc kinh tim, có tác dụng an thần, thanh lọc, giải độc. Vì lý do này, nó thường xảy ra khi điều trị chứng mất ngủ lâu dài.
Theo y học hiện đại, trong tâm sen có chứa alkaloid có tác dụng an thần và giảm đáng kể căng thẳng, mệt mỏi. Ngoài ra, nó còn có khả năng bồi bổ tim mạch, ngăn ngừa rối loạn nhịp tim, hạ huyết áp, chống oxy hóa và giảm thiếu máu hiệu quả.
Cách dùng tim sen chữa mất ngủ: Lấy 2-3g tim sen pha trà uống trong ngày. Trà sen không chỉ giúp điều trị chứng mất ngủ. Chúng còn giúp giảm lo âu, tim đập nhanh và huyết áp cao… Hoặc dùng bài thuốc gồm 4 loại tâm sen, lá chuồn chuồn, lá dâu tằm và cánh hoa lạc tiên. Nước sắc lấy nước uống giúp điều trị chứng mất ngủ hiệu quả.
3. Long nhãn: Giúp ngủ ngon về đêm
Trong Đông y, nhãn là loại thuốc có tính ôn, tính ấm, vị ngọt, không chứa độc tố và gắn liền với các kinh Tâm, Tỳ. Nó có tác dụng tốt trong việc nuôi dưỡng tim và lá lách, bổ máu. Làm dịu tâm trí và giúp cải thiện chứng mất ngủ, mệt mỏi thần kinh và thiếu máu.
– Cách thực hiện:
+ Chuẩn bị: Nhãn 16 gam, Đương quy 12 gam, Xương rồng 12 gam, Thục di 16 gam
+ Cho tất cả nguyên liệu vào nồi đun chín. Chia làm 2 lần uống trong ngày.
4. Đậu xanh giúp ngủ ngon, bổ sung chế độ ăn uống cho cơ thể khỏe mạnh
Không cần tìm đâu xa, loại đậu xanh quen thuộc hàng ngày mà chúng ta thường dùng để nấu chè hay làm bánh cũng có tác dụng chống mất ngủ hiệu quả. Chỉ cần một ít đậu xanh rang chín hòa với nước sôi để pha trà hoặc nước lọc. Hoặc có thể dùng đậu xanh và hạt sen để nấu món chè thơm ngon, dễ ngủ.
Đặc biệt, đậu xanh chứa lượng lớn chất chống oxy hóa và vitamin A, C, axit folic cùng một số dưỡng chất thiết yếu như flavonoid, carotenoid và polyphenol. Có tác dụng tốt cho sức khỏe như: Tăng cường cơ bắp, làm suy yếu, thanh nhiệt và chống viêm. Nhờ những dưỡng chất này mà đậu xanh có khả năng điều trị chứng mất ngủ hiệu quả.
5. Cây trinh nữ chữa mất ngủ
Cây trinh nữ còn có tên gọi khác: cây mắt cỡ, cây xấu hổ. Chúng mọc hoang trên các cánh đồng và bụi rậm khắp vùng nông thôn Việt Nam. Tên khoa học là Mimosa pudica, thuộc họ Mimosaceae. Loại cây này có tác dụng an thần, trấn tĩnh và thường được sử dụng để điều trị chứng mất ngủ.
Cách dùng cây Mimosa chữa mất ngủ: 20 g Lá cây trinh nữ, đun sôi khoảng 100 ml uống vào mỗi buổi tối trước khi đi ngủ. Hoặc 15g trinh nữ kết hợp với 15g cúc bạc và 30g cây me chua. Nước sắc uống còn có tác dụng điều trị chứng suy nhược thần kinh và mất ngủ.
6. Táo Đỏ
Nếu bạn bị thiếu ngủ, mất ngủ thì nhất định không nên bỏ qua táo đỏ. Trong Đông y, táo đỏ là vị thuốc quý có vị ngọt, tính ấm, có tác dụng cân bằng vị giác, an thần, … dễ đi vào giấc ngủ, ngủ ngon và ngủ sâu. Không chỉ giúp bạn ngủ ngon, táo đỏ còn giúp cơ thể phục hồi sau chứng mất ngủ, suy nhược thần kinh, căng thẳng kéo dài… để cơ thể luôn tràn đầy năng lượng.
Ngoài ra, táo đỏ còn chứa các chất chống oxy hóa như flavonoid, phenol, polysaccharides, vitamin C, v.v. Có thể loại bỏ các gốc tự do, chống viêm và làm chậm quá trình lão hóa. Ngoài ra, loại thuốc này còn chứa nhiều kali, chất xơ và polyphenol để giảm cholesterol, cải thiện sức khỏe tim mạch và điều hòa huyết áp. Ngoài căng thẳng, bệnh tim cũng là nguyên nhân phổ biến gây rối loạn giấc ngủ, mất ngủ và ngủ kém.
Chúng ta có thể pha trà từ táo đỏ khô, có tác dụng bổ máu, ngủ ngon. Hoặc nấu canh táo đỏ ngọt ngào, táo đỏ hầm… đều thơm ngon và bổ dưỡng.
7. Đan sâm: vị thuốc tốt cho người mất ngủ
Trong Đông y, đan sâm là loại dược liệu có vị đắng, tính mát nhẹ, an thần, bồi bổ và tốt cho người thường xuyên bị mất ngủ. Có thể dùng Đan Sâm kết hợp với các dược liệu khác như sau:
– Chuẩn bị: Đan sâm, Đại đầu, Bạch thược dược, Mạch môn, Ngưu tất, Huyền sâm, Hạt sao thìa, mỗi loại 16g cùng với 8g dành dành. và hạt táo Toàn.
– Cho tất cả các dược liệu vào ấm trà với lượng nước vừa đủ trên lửa nhỏ. Đợi nước cạn đi một nửa rồi tắt bếp.
– Chiết xuất nước thuốc dùng hàng ngày, mỗi ngày dùng 1 liều.
8. Chữa mất ngủ bằng quả La Hán
La Hán là loại quả có hương vị tự nhiên, ngọt gấp 300 lần đường mía. Nhưng cực kỳ an toàn cho sức khỏe nói chung và người bệnh tiểu đường nói riêng. Nhờ vị ngọt nên khi sử dụng quả La Hán mang lại cảm giác dễ chịu. Giảm căng thẳng và một số bệnh liên quan đến rối loạn giấc ngủ. Điều hòa lưu lượng máu lên não góp phần mang lại giấc ngủ ngon và sâu.
Cách sử dụng La Hán dễ dàng nhất là pha trà La Hán. Chuẩn bị 1-2 quả La Hán khô, rửa sạch với nước rồi đun sôi với nước cho đến khi sôi là có thể dùng được. Trà La Hán có vị ngọt tự nhiên nên ai cũng có thể uống được, kể cả trẻ em.
9. Chữa mất ngủ bằng gừng
Tên khoa học của gừng là Zingiber Officinale. Đây là loại gia vị được sử dụng phổ biến trong thực phẩm và cũng là vị thuốc được sử dụng rộng rãi trong YHCT. Trong Đông y, gừng khi dùng làm thuốc được gọi là gừng. Gừng có vị cay, tính ấm 3 kinh phế, tỳ, dạ dày, có tác dụng thanh âm, trừ hàn, hóa đàm, thủy hành và giải độc. Đặc biệt chống mất ngủ vì gừng có chứa Cinehowc. Đây là chất giúp giải tỏa căng thẳng, điều trị chứng đau nửa đầu, giúp bạn sảng khoái và ngủ ngon hơn.
Có rất nhiều cách dùng gừng chữa mất ngủ như sau: Đun nước gừng mỗi tối để ngâm chân giúp kinh mạch thư giãn và buồn ngủ nhanh hơn. Hoặc đơn giản chỉ cần thêm vài lát gừng vào bát nước ấm để ngâm chân khoảng 30 phút trước khi đi ngủ. Sẽ có hiệu quả nếu thực hiện đều đặn hàng ngày. Một cách khác là lấy 1/2 củ gừng đun sôi với đường (đường đỏ) và 500ml nước.
Để phát huy tác dụng vào ban đêm, bạn nên uống nước gừng vào bữa trưa và buổi chiều. Để có hiệu quả tốt hơn có thể kết hợp với việc ngâm chân bằng nước gừng. Phương thuốc dân gian chữa chứng mất ngủ, chẳng hạn như sử dụng cây thuốc cổ truyền. Hỗ trợ điều trị các triệu chứng mất ngủ chỉ nhờ vào các thành phần làm dịu mà chúng chứa.
Tuy nhiên, nhiều trường hợp mất ngủ là do bệnh tật và cần phải tìm ra nguyên nhân cơ bản mới có thể giải quyết triệt để vấn đề này. Vì vậy, nếu người bệnh có biểu hiện mất ngủ dai dẳng kèm theo các triệu chứng thực thể khác thì nên liên hệ với chuyên gia để được đánh giá và điều trị thích hợp. Nếu bạn có thắc mắc nào cần tư vấn, có thể liên hệ với chúng tôi qua:
Đọc thêm: Suy nhược cơ thể trong Đông y học
PHÒNG CHẨN TRỊ Y HỌC CỔ TRUYỀN VẠN MINH ĐƯỜNG
HOTLINE/Zalo: 0935 321 144
Email: tinminh350@gmail.com
Website: DongyVanminhduong.com
Facebook: Minh Tin
Địa chỉ: 43 Cao Sơn Pháo, P. Hòa An, Q. Cẩm Lệ, Tp. Đà Nẵng.